Η φιλο-ιμπεριαλιστική δημοσιογραφία των κυρίων Δελαστίκ και Παπακωνσταντίνου

Εναλλακτικός τίτλος: όταν ο ρώσικος ιμπεριαλισμός μασκαρεύεται με σφυροδρέπανα.

Σε ενδεχόμενη ανατροπή της κατάστασης από την πλευρά των αριστερών-λαϊκών δυνάμεων στην Ελλάδα η Ρωσία θα ήταν δυνητικός σύμμαχος.

Πέτρος Παπακωνσταντίνου, σε εκδήλωση για την Ουκρανία, 07/03/2014.

—–

Αυτή η αντίφαση υποχρεώνει τον τολμηρό, αλλά πραγματιστή Πούτιν να συμπεριφέρεται συντηρητικά, κατά βάσιν αμυντικά στον διεθνή στίβο. […]

Γιατί, βέβαια, όποιος έχει στοιχειώδη πολιτικό ρεαλισμό –ο πολύς Χένρι Κίσινγκερ είναι ένας από αυτούς– αναγνωρίζει ότι δεν ήταν ο Πούτιν, αλλά η εμμονή της Δύσης και κυρίως των ΗΠΑ να εντάξουν την Ουκρανία στο ΝΑΤΟ που προκάλεσε τη μετωπική ρήξη και τον εμφύλιο πόλεμο τη χρονιά που πέρασε.

Ακόμη χειρότερα, η ηγετική ομάδα του Κρεμλίνου φοβάται ότι στρατηγικός στόχος της Ουάσιγκτον είναι όχι μόνο η δορυφοροποίηση του Κιέβου, αλλά και η αλλαγή καθεστώτος στην ίδια τη Μόσχα. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε πρόσφατα ότι οι Αμερικανοί επιδιώκουν, μέσω της ουκρανικής κρίσης και των κυρώσεων εις βάρος της ρωσικής οικονομίας, να πυροδοτήσουν μια «βελούδινη επανάσταση».

Από άρθρο του Πέτρου Παπακωνσταντίνου στην εφημερίδα Καθημερινή, 28/12/2014.

—–

Ηδη στο Ντόνετσκ, στο Χάρκοβο, στην Οδησσό Ρώσοι διαδηλωτές οργανώνουν ογκώδεις διαδηλώσεις και καταλαμβάνουν κυβερνητικά κτίρια των Ουκρανών, απαιτώντας από τη Μόσχα να ασκήσει την επιρροή της, προκειμένου να οργανωθούν και εκεί δημοψηφίσματα ανεξαρτητοποίησης των ρωσικών περιοχών του τεχνητού κράτους της Ουκρανίας, προκειμένου στη συνέχεια να επιστρέψουν στη Ρωσία. Θα ανταποκριθεί ο Πούτιν στην έκκλησή τους ή όχι; Η ευκαιρία για τη Μόσχα είναι τώρα. […]

Από τη στιγμή που κάθε έννοια συνταγματικής νομιμότητας έχει καταλυθεί στο Κίεβο από τους φιλοναζί πραξικοπηματίες και τους Αμερικανούς και Γερμανούς πάτρωνές τους, συνιστά απύθμενη πολιτική ηλιθιότητα για το Κρεμλίνο να κινηθεί στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Στην ουσία μια τέτοια στάση δικαιολογημένα θα θεωρηθεί από τους πάντες ως αδυναμία της ρωσικής ηγεσίας να υπερασπιστεί δέκα εκατομμύρια Ρώσους, τους οποίους εγκαταλείπει στο έλεος των Αμερικανογερμανών και των Ουκρανών πρακτόρων τους! Η επιθετικότητα της Ουάσιγκτον και του Βερολίνου θα εκτιναχθεί σε απίστευτα ύψη, αν το Κρεμλίνο και ο Πούτιν εμφανιστούν τόσο αποδυναμωμένοι ή πολιτικά και στρατιωτικά δειλοί. […]

Ευχόμαστε να μην υποχωρήσει κατά κράτος ο Πούτιν στην Ανατολική Ουκρανία, γιατί κάτι τέτοιο θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων. Σίγουρα η πολιτική και στρατιωτική ισχύς της σημερινής Ρωσίας παραμένει ασήμαντη σκιά σε σύγκριση με την ισχύ της χώρας επί σοβιετικής εποχής.

Από άρθρο του Γ. Δελαστίκ στην εφημερίδα Έθνος, 18/03/2014.

Ξέχασε να μας πει ο κύριος Δελαστίκ ότι ανάμεσα στους “Ρώσους διαδηλωτές”, οι οποίοι καταλαμβάνουν κτίρια, και τους οποίους ζητάει από τον Πούτιν να στηρίξει, είναι πατενταρισμένοι φασίστες, άμεσα καθοδηγούμενοι από τη Ρωσία.

Ο Πάβελ Γκουμπάρεφ, αυτοανακηρυγμένος… “Λαϊκός Κυβερνήτης” του Ντονέτσκ υπήρξε μέλος του ρώσικου ναζιστικού κόμματος Ρώσικη Εθνική Ενότητα.

Λίγες μόλις μέρες πριν γραφτούν αυτές οι γραμμές, το Μάρτιο του 2014, ο Πάβελ Γκουμπάρεφ, επικεφαλής ομάδας τραμπούκων, μπούκαρε στο κτίριο της τοπικής κρατικής διοίκησης του Ντονέτσκ και ανακήρυξε τη… “Λαϊκή Δημοκρατία”. Μόνο που ο εν λόγω κύριος τυχαίνει να υπήρξε μέλος του χιτλερικού κόμματος Ρώσικη Εθνική Ενότητα του Αλεξάντρ Μπαρκάσοφ. Πως γίνεται ένας τέτοιος πατενταρισμένος φασίστας να ανακηρύσσει τη “Λαϊκή Δημοκρατία”, αφήνουμε να το ερμηνεύσουν οι οπαδοί της “αντιφασιστικής” εξέγερσης της ανατολικής Ουκρανίας. Ίσως έχει να κάνει με το ότι οι Ρώσοι ιμπεριαλιστές, προκειμένου να προωθήσουν τα σχέδια διαμελισμού των γειτονικών τους χωρών, αρέσκονται στο να μασκαρεύουν τους Ρώσους φασίστες με σφυροδρέπανα.

Ρώσοι χιτλερικοί του κόμματος Ρώσικη Εθνική Ενότητα μαζί με βετεράνους του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, σε μια επίδειξη σύγχρονης ιδεολογικής σχιζοφρένειας, κατά τα άλλα όμως συστηματικής και θεωρητικοποιημένης από τον πατριάρχη του ρώσικου φασισμού, Αλεξάντρ Ντούγκιν.

Το ότι τέτοιοι κύκλοι είναι άμεσα καθοδηγούμενοι από τη Μόσχα το ξέρουμε χάρη σε υποκλαπείσες (από Ουκρανούς) συνομιλίες, όπως αυτή στην οποία ο πατριάρχης του ρώσικου φασισμού, “πρώην” σύμβουλος του Πούτιν, Αλεξάντρ Ντούγκιν συμβουλεύει μέσω skype τη σύζυγο του συλληφθέντος τότε “Λαϊκού Κυβερνήτη” Γκουμπάρεφ για τις επόμενές τους κινήσεις. Ή το τηλεφώνημα στο οποίο ο προαναφερθής Μπαρκάσοφ, ηγέτης του εν λόγω χιτλερικού κόμματος, καθοδηγεί τους ανθρώπους του στο Ντονέτσκ, πώς να μαγειρέψουν το επικείμενο “δημοψήφισμα”. Όλα αυτά πέρασαν απαρατήρητα από τους κυρίους Δελαστίκ και Παπακωνσταντίνου, που είτε δεν τα πρόσεξαν καθόλου, είτε τα απέρριψαν αυτοστιγμεί σαν δυτική προπαγάνδα, επειδή μια ωραία πρωία αποφάσισαν ότι σε αυτή τη σύγκρουση οτιδήποτε απορρέει από την Ουκρανία και τη δύση είναι προπαγάνδα ενώ οτιδήποτε απορρέει από την “αντιφασιστική” ανατολή είναι η ωμή αλήθεια.

Πουθενά δεν ενόχλησαν, δεν παραξένεψαν, ούτε καν ξένισαν τους κυρίους αυτούς τα σφυροδρέπανα και τα αντίφα δίπλα στις ρώσικες σημαίες. Έφτασαν μάλιστα στο έσχατο σημείο της πολιτικής και ηθικής παρακμής να σηκώσουν στη φετινή επέτειο του αντιφασιστικού Πολυτεχνείου το αποκρουστικό σύμβολο των τσάρων.

Πολυτεχνείο 2014. Ο τσαρικός αετός είναι τώρα αντιφασιστικό σύμβολο για τους ινστρούχτορες του ΝΑΡ.

Θα μπορούσαν όλα αυτά να είναι απλώς λάθος εκτιμήσεις ή υποχωρήσεις στα πλαίσια “τακτικών συμμαχιών”. Η διπλή γλώσσα, όμως, των κυρίων αυτών τους προδίδει.

Απ’ τη μια, στα μέλη και τους φίλους τους του ΝΑΡ και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ πουλάνε ρώσικα φύκια για αντιφασιστικές κορδέλες, οργανώνουν εκδηλώσεις, καμπάνιες και αποστολές υποστήριξης της “αντιφασιστικής εξέγερσης”, αποσιωπώντας πλήρως το ρόλο της Ρωσίας, ο οποίος σε αυτή την εκδοχή είναι μάλλον αδιάφορος, μια λεπτομέρεια που δεν μπορεί να μας χαλάσει την επαναστατική γιορτή, και σίγουρα δεν μπορεί να επισκιάσει την “από τα κάτω” λαϊκή εξέγερση. Λογικό μια τέτοια αφήγηση να βρίσκει κοινό, γιατί όσοι έχουν διαπαιδαγωγηθεί με τα “εμπρός λαέ ή τώρα ή ποτέ”, με τις λύσεις εδώ και τώρα, με τις απογειωμένες πλατφόρμες (και τις απότομες προσγειώσεις), με τα “έξυπνα” σχέδια επί χάρτου, θέλουν να ζήσουν εδώ και τώρα την επανάσταση που δεν έζησαν και που γνώρισαν μόνο μέσα από τις μαρτυρολογικές -αλλά καθόλου απολογιστικές- αφηγήσεις για το ένδοξο παρελθόν. Και αφού η επανάσταση δε φαίνεται να έρχεται τι πιο εύκολο από το να βαφτίσουμε επανάσταση κάτι που δεν είναι.

Απ’ την άλλη στα καθεστωτικά έντυπα που αρθρογραφούν προπαγανδίζουν ανοιχτά τη στράτευση με τη Ρωσία (Δελαστίκ), αποκαλώντας χυδαία την Ουκρανία “τεχνητό κράτος” (αφού το κράτος είναι τεχνητό, ο διαμελισμός του είναι… “φυσικός”), παροτρύνοντας τον Πούτιν να αρπάξει την ευκαιρία για να αποσπάσει και την ανατολική Ουκρανία, μέχρι και καλώντας τον να τσαλαπατήσει το διεθνές δίκαιο… Γιατί όχι, άλλωστε. Στο κάτω κάτω κι αυτοί σαν επαναστάτες δεν το αποδέχονται το διεθνές δίκαιο… Ο δε Πέτρος Παπακωνσταντίνου θεωρεί αμυντική κίνηση το διαμελισμό με στρατιωτικά μέσα μιας γειτονικής χώρας και αναπαράγει ασχολίαστη την προπαγάνδα της “ανησυχούσας” Μόσχας, εργαλείο εσωτερικού εκφασισμού, περί επικείμενης οργανωμένης από τη δύση πορτοκαλί επανάστασης. Ο Π.Π., βέβαια, είναι καλύτερος αφηγητής. Έτσι μπορεί μέσα από μακροσκελείς λογοτεχνικές αφηγήσεις να ταυτίζεται (στα πλαίσια του ρεαλισμού βεβαίως) με μια συγκεκριμένη γραμμή του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού (αυτή που θέλει προσέγγιση με τη Ρωσία, βλ. την επίκληση του Κίσινγκερ). Όχι, αγαπητέ Π.Π., ο Κίσινγκερ δεν το λέει αυτό επειδή είναι “ρεαλιστής”, το λέει επειδή εκφράζει μια συγκεκριμένη γραμμή για λογαριασμό του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Ή αντίστοιχα να προπαγανδίζει συγκεκριμένες γραμμές μέσα στην Ευρώπη (στη Γαλλία αυτούς που αισθάνονται ριγμένοι από τη Γερμανία και στη Γερμανία αυτούς που αισθάνονται ριγμένοι από τις ΗΠΑ). Και εκεί, ακόμα, την εναλλακτική την επινοεί και την προτείνει μόνος του: “Αιώνες μοιάζουν να ’χουν περάσει από τότε που το τρίγωνο Γερμανίας-Γαλλίας-Ρωσίας συγκροτούσε έναν εναλλακτικό πόλο στην πολιτική Μπους έναντι του Ιράκ”. Το συμπέρασμα του απ’ όλα αυτά για τη στάση της σημερινής αριστεράς το περνάει από μια σύντομη αποστροφή του λόγου του: “Σε ενδεχόμενη ανατροπή της κατάστασης από την πλευρά των αριστερών-λαϊκών δυνάμεων στην Ελλάδα η Ρωσία θα ήταν δυνητικός σύμμαχος”.

Όλα αυτά έχουν ερμηνεία.

Το πολιτικό ρεύμα, στο οποίο ανήκουν οι κύριοι αυτοί, ποτέ δεν έδειξε εμπιστοσύνη στο λαό, ο οποίος “κοιμάται” και “δεν καταλαβαίνει”, ποτέ δε θεώρησε ότι ο λαός είναι από μόνος του ικανός παράγοντας για να παράξει και να ασκήσει πολιτική. Γι’ αυτό ψάχνουν απεγνωσμένα άλλους “συμμάχους” να τους πραγματοποιήσουν τα μεγαλόπνοα σχέδιά τους. Ποτέ δεν κατάλαβαν τη διαφορά της αναγνώρισης του συσχετισμού από την υποταγή στο συσχετισμό. Γι’ αυτό προσπαθούν απεγνωσμένα να πηδήξουν πάνω από το συσχετισμό δύναμης με διάφορα ευφάνταστα τρικ. Ποτέ δεν κατάλαβαν τη διαφορά της επανάστασης από τον τραμπουκισμό και τον πραξικοπηματισμό, γι’ αυτό δεν μπορούν να ξεχωρίσουν το πραξικόπημα όταν το βλέπουν μπροστά τους. Ποτέ δεν είχαν σε εκτίμηση τον πραγματικό δημοκρατισμό, τον οποίο πάντα ταυτίζουν με την αστική μισοδημοκρατία, γιατί πίστεψαν ότι ο κομμουνιστής τη δημοκρατία δεν την επεκτείνει και την εξελίσσει, αλλά μόνο την καταργεί. Δεν πιστεύουν πραγματικά στη δυνατότητα για κανένα κομμουνισμό, γι’ αυτό και ρίχνουν τις προσδοκίες τους ίσα με το μπόι του κάθε λαϊκιστή τραμπούκου Τσάβεζ.

Το πρόβλημά των “αριστερών” αυτής της κοπής δεν είναι ότι δεν είναι αρκετά επαναστάτες-κομμουνιστές. Το πρόβλημά τους είναι ότι είναι ακόμα πιο πίσω και απ’ το να είναι δημοκράτες. Οδηγός τους ήταν, είναι και θα παραμείνει η μαύρη τους απελπισία και γι’ αυτό για το πραγματικό επαναστατικό δημοκρατικό, εθνικοαπελευθερωτικό, σοσιαλιστικό κίνημα των λαών είναι επιζήμιοι και επικίνδυνοι. Το ότι όλα αυτά περνιούνται σήμερα για ντούρα επαναστατική πολιτική δείχνει πόσος δρόμος μένει ακόμα να διανυθεί για την πραγματική αριστερά.

ΥΓ1.

Μπορεί κάποιος να έχει τίμια την ένσταση ότι στην Ουκρανία δρουν όντως δυτικοκίνητοι φασίστες και ότι ο λαός του Ντονμπάς έχει δίκαιες ανησυχίες γι’ αυτό. Και τα δύο είναι αλήθεια. Ένας πραγματικός αντιφασίστας της Ανατολικής Ουκρανίας θα μισούσε εξίσου τόσο αυτούς, όσο και φιλορώσους φασίστες που αλωνίζουν σε αυτές τις περιοχές. Είναι αλήθεια, επίσης, ότι οι πηγές μας για το τι συμβαίνει στην Ουκρανία είναι περιορισμένες. Το τι συμβαίνει, όμως, μπορούμε να το καταλάβουμε από δύο κριτήρια. Πρώτον, ποιες είναι οι θέσεις των πολιτικών κομμάτων και προσώπων που δρουν εκεί. Δεύτερον, αν υπάρχουν τριβές μέσα στο ίδιο το στρατόπεδο των ρωσόφωνων. Τέτοιες τριβές, μεταξύ δηλαδή φιλορώσων και αντιρώσων στην Ανατολική Ουκρανία, δεν υπάρχουν. Αυτό δείχνει ότι η ρώσικη επικυριαρχία στην “εξέγερση” δεν αμφισβητείται από κανέναν. Το ίδιο δείχνουν και οι πολιτικές πλατφόρμες όσων δρουν στην περιοχή (βλέπε σχετικά το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της εφημερίδας Κόντρα, μέρος 1, μέρος 2) συμπεριλαμβανομένου του πολυλιβανισμένου Μπορότμπα, μιας οργάνωσης με τυχοδιωκτική ιδεολογική πλατφόρμα που χωράει μέσα από τον Τρότσκι μέχρι τους Στάλιν και Μάο.

Άλλες ενστάσεις για το ζήτημα της Ουκρανίας είναι: αν η Κριμαία είναι πλειοψηφικά ρωσόφωνη περιοχή τότε γιατί να μην αποσχιστεί από την Ουκρανία; Αφού στην Ελλάδα είμαστε κάτω από τη μπότα του δυτικού ιμπεριαλισμού τότε γιατί να μην στοχοποιούμε μόνο ή κυρίως αυτόν; Σε αυτά θα απαντήσω στο μέλλον μόλις βρω χρόνο.

ΥΓ2.

Οι κύριοι του ΝΑΡ και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ αρέσκονται στο να κατηγορούν το ΚΚΕ ότι κρατάει ίσες αποστάσεις για την Ουκρανία και δεν στηρίζει την “αντιφασιστική” εξέγερση. Είναι αλήθεια ότι η καθοδήγηση του ΚΚΕ ταΐζει τους οπαδούς της κουτόχορτο ότι δήθεν είναι όλοι κακοί ιμπεριαλιστές, Δυτικοί και Ρώσοι, και ότι εμάς δε μας ενδιαφέρουν οι κόντρες τους αλλά μόνο ο ντούρος αντικαπιταλιστικός αγώνας. Την ίδια ώρα το ΚΚΕ έστελνε σαν κόμμα παρατηρητές στο δημοψήφισμα της Κριμαίας, συνέβαλαν δηλαδή πρακτικά και σχεδόν σιωπηρά στη νομιμοποίηση του διαμελισμού της Ουκρανίας από την πλευρά του ρώσικου ιμπεριαλισμού, παρέα με όλα τα φασιστικά κόμματα της Ευρώπης. Τόσο “ίσες αποστάσεις”.

Advertisements

Η φασιστική ιδεολογία

Τρία αποσπάσματα από το βιβλίο “Φασισμός και κοινωνική επανάσταση” του Βρετανού μαρξιστή Ρατζανί Πάλμε Ντατ, γραμμένο το 1934. Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, σελίδες 248-251, 256-258, 309-313.

Απόσπασμα 1. Η ανάγκη για μια φασιστική κοσμοθεωρία

Δεν υπάρχει, εν ολίγοις, παρά τους υπερβολικούς ισχυρισμούς και τις απόπειρες για το αντίθετο, καμία διακριτή “θεωρία” του φασισμού, υπό την έννοια ενός διακριτού, επιστημονικού συστήματος αρχών και κοσμοθεωρίας. Υπάρχει μόνο μια πρακτική: για την κάλυψή της, μάλιστα, χρησιμοποιείται ένα συνονθύλευμα δανείων από ό,τι εκλεκτότερο διαθέτει οποιαδήποτε θεωρία, αρχή ή θεσμός, το οποίο ίσως εξυπηρετεί τους πρόσκαιρους στόχους, αλλά συχνά με τη μέγιστη απορρέουσα θεωρητική αντίφαση (π.χ., στις φυλετικές θεωρίες) μεταξύ του φασισμού και των δανείων του. Το να συγχέει κανείς τα φτερά στο καπέλο με το ίδιο το πουλί σημαίνει ότι δεν καταφέρνει να αντιληφθεί την ουσία του φασισμού. Ή, παραλλάσσοντας τη μεταφορά, για να προειδοποιήσουμε εκείνους που με κάθε αφέλεια επιζητούν τη μελέτη των υψηλών “ιδεωδών” και των “πνευματικών” ερμηνειών της “θεωρητικής βάσης” του φασισμού, ότι το να συγχέει κανείς την προβιά με το λύκο σημαίνει ότι αποκαλύπτεται, στην πραγματικότητα, ως πρόβατο και θήραμα κατάλληλο για το λύκο. Continue reading

Από το “σοσιαλφασισμό” στα Λαϊκά Μέτωπα [1]: οι πρώτες προσεγγίσεις δύο καινούριων φαινομένων

Εισαγωγή – μεθοδολογικές παρατηρήσεις

Η σειρά αυτή έχει στόχο να εξετάσει κριτικά τη διαμόρφωση της πολιτικής της 3ης Διεθνούς απέναντι στο φασισμό την περίοδο 1924-1935. Κύριο χαρακτηριστικό αυτής της περιόδου είναι αρχικά η πρωτογενής διαμόρφωση μιας πολιτικής ανάλυσης – ερμηνείας του φασιστικού φαινομένου, σε στενή συνάρτηση με το επίσης καινούριο φαινόμενο της ανόδου σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων στην εξουσία, και στη συνέχεια η επεξεργασία της θέσης αυτής και η μετατόπιση στην πολιτική των Λαϊκών Μετώπων που συντελέστηκε το 1935, στο 7ο συνέδριο της Διεθνούς, και καθόρισε τη στάση των κομμουνιστικών κομμάτων στις κρίσιμες πολεμικές συγκρούσεις που ακολούθησαν. Και οι δύο αυτές πολιτικές έχουν δεχτεί σφοδρές κριτικές ως αναποτελεσματικές ή ακόμα και καταστροφικές για το εργατικό κίνημα. Η μεν γραμμή του “σοσιαλφασισμού” συνήθως κατακρίνεται ως αριστερίστικη επειδή υποτίθεται αρνούνταν την αντιφασιστική συνεργασία με τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, η δε πολιτική των Λαϊκών Μετώπων ως δεξιά επειδή οδηγούσε στη συνεργασία με κομμάτια της αστικής τάξης, και “επομένως” οδήγησε το εργατικό κίνημα στην ενσωμάτωση. Οι κριτικές αυτές έχουν ψήγματα αλήθειας, συνολικά όμως περισσότερο συσκοτίζουν παρά φωτίζουν την πραγματικότητα.

Πριν προχωρήσουμε στην εξέταση των κειμένων της εποχής, οφείλουμε να κάνουμε τρεις γενικές μεθοδολογικές επισημάνσεις που αφορούν το πως πρέπει να διαβάζουμε την πολιτική ιστορία, ή και την ιστορία των ιδεών γενικότερα.

Continue reading