Τι καθορίζει το χαρακτήρα της επανάστασης σε μια δοσμένη χώρα;

Οι επισημάνσεις με έντονα γράμματα είναι δικές μου.

ΘΕΣΗ

Οι ελλείψεις στο πρόγραμμα του κόμματος, ορισμένες αμφισημίες δεν μπορεί να υποσκελίσουν τη μεγάλη σημασία του προγράμματος του 15ου, που έλυσε το πιο βασικό ζήτημα, την κατάργηση των σταδίων, το σαφή προσδιορισμό του χαρακτήρα της επανάστασης ως σοσιαλιστικού, ζήτημα που δεν εξαρτάται από το συσχετισμό δυνάμεων, αλλά το χαρακτήρα της εποχής.

Κομμουνιστική Επιθεώρηση, τεύχος 6/2013, σελίδα 53

Δηλαδή -σύμφωνα με το ΚΚΕ- κατά Λένιν ο χαρακτήρας της εποχής είναι ο καπιταλισμός στο ιμπεριαλιστικό του στάδιο, ξανά κατά Λένιν ο ιμπεριαλισμός είναι η εποχή περάσματος στο σοσιαλισμό, “άρα” η στρατηγική είναι μία και παγκόσμια: σοσιαλιστική επανάσταση σε κάθε χώρα και ανεξαρτήτως συγκυριών.

Αυτό είναι η αλφαβήτα του τροτσκισμού, και ο θεμέλιος λίθος του λεγόμενου μεταβατικού προγράμματος, το οποίο ακριβώς υποτίθεται ότι ανταποκρίνεται στο χαρακτήρα της “μεταβατικής εποχής”.

Να τι λένε οι ορίτζιναλ τροτσκιστές κάνοντας… “κριτική” στο 19ο συνέδριο. ΟΚΔΕ:

Στις θέσεις για το 19ο συνέδριο το ΚΚΕ μετά από 79 χρόνια αλλάζει στόχο: δεν υπάρχουν στάδια (πρώτα αστικοδημοκρατική επανάσταση και μετά σοσιαλιστική), υπάρχει η πάλη για την εργατική εξουσία που ταυτίζεται με τον σοσιαλισμό και αναφέρεται ως λαϊκή εξουσία-λαϊκή συμμαχία (θέση 61 και 73). Έτσι, με καθυστέρηση 79 χρόνων (!), ο ελληνικός καπιταλισμός κρίνεται ώριμος για τον σοσιαλισμό. […]

Εδώ υπάρχουν ταυτόχρονα τρεις αντιφάσεις. Πρώτον, οι αντικειμενικές προϋποθέσεις για τον σοσιαλισμό δεν κρίνονται εξετάζοντας κάθε μία χώρα ξεχωριστά, αλλά καθορίζονται συνολικά από την εποχή και το παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα. Δεύτερον, η σταλινική ανάλυση για «ωριμότητα» ή «ανωριμότητα» κάθε χώρας για τον σοσιαλισμό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα είναι μια ιμπεριαλιστική χώρα και άρα μόνο έτσι μπορεί να μπει το ζήτημα του σοσιαλισμού! Τρίτον, όλα τα προηγούμενα χρόνια η Ελλάδα ήταν καθυστερημένος καπιταλισμός και άρα καλώς το ΚΚΕ είχε την πολιτική που είχε! […]

http://www.okde.gr/archives/2014

ΕΕΚ:

H έννοια του ιμπεριαλισμού δεν απορρέει απλά από την επεκτατική πολιτική, τη συμμετοχή στις ιμπεριαλιστικές στρατιωτικές εκστρατείες, ή τις επενδύσεις κεφαλαίων που προχώρησαν οι ελληνικές επιχειρήσεις στα Bαλκάνια και την ανατολική Eυρώπη. Πρώτα πρώτα είναι μια ιστορική εποχή στην ανάπτυξη του καπιταλισμού ως όλο, το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού, κατά τη λενινιστική έκφραση. Δεν μπορεί να εξετάζεται ο κάθε κρίκος-χώρα ξεχωριστά, αλλά ως κρίκος της διεθνούς αλυσίδας. Eίναι το όλο που κυριαρχεί στα –αντιφατικά- μέρη του. […]

H κριτική στις γραμμές του KKE κι όλου του κινήματος πρέπει να βαθύνει. Πίσω από την κριτική στην κυβέρνηση Tζανετάκη υπάρχει η κριτική στις θέσεις του 7ου συνεδρίου της Kομιντέρν, τα αντιφασιστικά «λαϊκά μέτωπα» συνεργασίας των τάξεων.

http://www.eek.gr/index.php/politics/1564-19-kke

Στο συγκεκριμένο ζήτημα που εξετάζουμε, η κριτική των τροτσκιστών προς το ΚΚΕ, όπως διατυπώνεται και στα δύο κείμενα, κινείται στη γραμμή πως οι καινούριες αναλύσεις του ΚΚΕ έρχονται καθυστερημένα και είναι ατελείς, ανολοκλήρωτες και αντιφατικές. Τα κείμενα αυτά, όμως, γράφτηκαν τις μέρες διεξαγωγής του 19ου συνεδρίου. Και όπως έδειξε η συνέχεια, το ΚΚΕ είναι διατεθειμένο τις νεότευκτες αναλύσεις του να τις ακολουθήσει στις λογικές τους συνέπειες. Έτσι, πριν στεγνώσει το μελάνι της Εργατικής Πάλης και της Εργατικής Προοπτικής Νέας Προοπτικής, φρόντισε να αδειάσει την παραπάνω ψευτοκριτική, υιοθετώντας αυτούσια τη θέση περί “χαρακτήρα της εποχής” που δήθεν καθορίζει το χαρακτήρα της επανάστασης και καταδικάζοντας την πολιτική των Λαϊκών Μετώπων του 7ου συνεδρίου της Κομμουνιστικής Διεθνούς, κάτω από την ομπρέλα της υποτιθέμενης άρνησης των “σταδίων”.


ΑΝΤΙΘΕΣΗ

Να τι έλεγε ο Λένιν στον αντίποδα όλων αυτών:

Ο βαθμός της οικονομικής ανάπτυξης της Ρωσίας (όρος αντικειμενικός) και ο βαθμός της συνείδησης και της οργάνωσης των πλατιών μαζών του προλεταριάτου (όρος υποκειμενικός που συνδέεται αδιάρρηκτα με τον αντικειμενικό) καθιστούν αδύνατη την άμεση και πλήρη απελευθέρωση της εργατικής τάξης.

Παρακάτω:

Αν τούτοι ή εκείνοι οι εργάτες μας ρωτήσουν όταν έρθει η ώρα: γιατί να μην πραγματοποιήσουμε το πρόγραμμα-μάξιμουμ, θα τους απαντήσουμε δείχνοντάς τους πόσο ξένες προς το σοσιαλισμό είναι ακόμα οι δημοκρατικά διατεθειμένες λαϊκές μάζες, πόσο ανεξέλικτες είναι ακόμα οι ταξικές αντιθέσεις, πόσο ανοργάνωτοι είναι ακόμα οι προλετάριοι.

Όπως φαίνεται ο Λένιν όντως πίστευε ότι ο “συσχετισμός δύναμης” καθορίζει το χαρακτήρα της επανάστασης, μόνο που ως συσχετισμό δύναμης δεν καταλάβαινε το… αν έχουν οι εργάτες αρκετά όπλα, αλλά ποια είναι η κατάσταση της συνείδησης και οργάνωσης της εργατικής τάξης. Αυτό είναι απευθείας συνέπεια της θέσης ότι η απελευθέρωση της εργατικής τάξης είναι έργο της ίδιας, “λεπτομέρεια” που δεν πρόσεξαν ποτέ όσοι αμεσοδημοκράτες και αντιγραφειοκράτες παπαγαλίζουν αυτή τη θέση:

Όσο για μας, όλοι είμαστε πεπεισμένοι ότι η απελευθέρωση των εργατών μπορεί να είναι έργο μόνο των ίδιων των εργατών. Χωρίς τη συνειδητότητα και την οργάνωση των μαζών, χωρίς την προετοιμασία και τη διαπαιδαγώγησή τους μέσα στην ανοιχτή ταξική πάλη ενάντια σ’ όλη την αστική τάξη ούτε καν λόγος μπορεί να γίνεται για σοσιαλιστική επανάσταση.

Πηγή για τα παραπάνω αποσπάσματα: Β.Ι.Λένιν – Δύο τακτικές της σοσιαλδημοκρατίας στη δημοκρατική επανάσταση, Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, σελ. 24-25.


ΣΥΝΘΕΣΗ (;)

Συμπεράσματα για περαιτέρω διερεύνηση:

  • Η σοσιαλιστική επανάσταση μπορεί να προκύψει μόνο μέσα από τη διαπαιδαγώγηση της εργατικής τάξης στην πάλη ενάντια σε ολόκληρη την αστική τάξη.
  • Η διαδικασία αυτή αποκρυσταλώνεται στο επιπέδο συνειδητοποίησης και οργάνωσης των μαζών.
  • Η αναγκαίες αυτές συνθήκες (πάλη, συνείδηση, οργάνωση) είναι δυνατόν να αναπτυχθούν μόνο σε συνθήκες ανοιχτής ταξικής πάλης, δηλαδή σε συνθήκες πολιτικού δημοκρατισμού.
  • Το προτσές ανάπτυξης των ταξικών αντιθέσεων, πλευρά του οποίου περιγράφουν τα παραπάνω τρία σημεία, καθορίζεται από το βαθμό της καπιταλιστικής ανάπτυξης της δοσμένης χώρας, ο οποίος καθορίζει και τα χαρακτηριστικά της εχθρικής τάξης, της αστικής τάξης.

Ερωτήματα για περαιτέρω διερεύνηση:

  • Πως επιβεβαιώνονται (ή διαψεύδονται) τα παραπάνω από το χαρακτήρα και την εξέλιξη της ρώσικης επανάστασης του 1917;
  • Ποια είναι η θεωρητική σημασία του ότι η σοσιαλιστική επανάσταση στη Ρωσία μπόρεσε να νικήσει χωρίς να χρειάζεται να περιμένει την “ολοκληρωμένη” καπιταλιστική ανάπτυξη της χώρας, δηλαδή την αλλαγή αυτού που ο Λένιν όριζε ως αντικειμενικές συνθήκες;

Βλ. επίσης: 

Advertisements

One response to “Τι καθορίζει το χαρακτήρα της επανάστασης σε μια δοσμένη χώρα;

  1. Ακολουθούν σκόρπιες σκέψεις

    Η άποψη περί ενιαίου και αδιαίρετου του χαρακτήρα της επανάστασης επί της ουσίας δεν αποδέχεται την ανισόμετρη ανάπτυξη τόσο του συστήματος όσο και του κινήματος.

    Ο χαρακτήρας της επανάστασης καθορίζεται τόσο από τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες της χώρας όσο και από το φορέα/συμμαχίες της επαναστατικής αλλαγής. Το τελευταίο δεν πρέπει να το αντιλαμβανόμαστε μηχανιστικά, μεγαλύτερο ρόλο παίζει το ποιος έχει την ιδεολογικοπολιτική ηγεμονία παρά η ταξική σύνθεση του πληθυσμού καθαυτή. Δηλαδή, εάν η εργατική τάξη έχει την ηγεμονία, τότε ακόμη κι αν δεν αποτελεί την κύρια αριθμητικά δύναμη, μπορεί θεωρητικά να προχωρήσει σε σοσιαλιστικού τύπου επανάσταση.

    Παγκόσμια επανάσταση ή σε μια χώρα; Το παγκόσμια είναι κλειδί για την τελική επικράτηση μιας και προφανώς δεν μπορείς να φτάσεις σε αταξική κοινωνία σε μια χώρα. Αλλά από την άλλη δεν μπορείς να προγραμματίζεις τις συνθήκες, υπάρχει η χρονική στιγμή που άμα είσαι για να πάρεις την εξουσία την παίρνεις ή χάνεις την ιστορική ευκαιρία.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s