Σοσιαλφασισμός


Δεν είναι αλήθεια ότι ο φασισμός είναι μονάχα μαχητική οργάνωση της αστικής τάξης. Ο φασισμός δεν είναι μονάχα πολεμικο-τεχνική κατηγορία. Ο φασισμός είναι μαχητική οργάνωση της αστικής τάξης που στηρίζεται στη δραστήρια υποστήριξη της σοσιαλδημοκρατίας. Η σοσιαλδημοκρατία είναι αντικειμενικά η μετριοπαθής πτέρυγα του φασισμού. Δεν έχουμε λόγους να παραδεχτούμε ότι η μαχητική οργάνωση της αστικής τάξης θα μπορούσε να σημειώσει αποφασιστικές επιτυχίες στην πάλη ή στη διακυβέρνηση της χώρας χωρίς τη δραστήρια υποστήριξη της σοσιαλδημοκρατίας. Άλλο τόσο δεν έχουμε πολλούς λόγους να νομίζουμε ότι η σοσιαλδημοκρατία μπορεί να σημειώσει αποφασιστικές επιτυχίες στην πάλη ή στη διακυβέρνηση της χώρας χωρίς τη δραστήρια υποστήριξη της μαχητικής οργάνωσης της αστικής τάξης. Αυτές οι οργανώσεις δεν αναιρούν, αλλά συμπληρώνουν η μια την άλλη. Δεν είναι αντίποδες, αλλά δίδυμα αδέρφια. Ο φασισμός είναι ένας αδιαμόρφωτος πολιτικός συνασπισμός αυτών των δυο βασικών οργανώσεων, που ξεπήδησε μέσα στις συνθήκες της μεταπολεμικής κρίσης του ιμπεριαλισμού και αποβλέπει στην πάλη ενάντια στην προλεταριακή επανάσταση. Η αστική τάξη δε μπορεί να κρατηθεί στην εξουσία χωρίς την ύπαρξη ενός τέτοιου συνασπισμού. Γι’ αυτό θα ήταν λάθος να νομίζουμε ότι “πασιφισμός” σημαίνει κατάργηση του φασισμού. “Πασιφισμός” στις σημερινές συνθήκες σημαίνει στερέωση του φασισμού με προώθηση στην πρώτη γραμμή της μετριοπαθούς, σοσιαλδημοκρατικής του πτέρυγας.

J.V.Stalin, “Concerning the International Situation“, 20/09/1924

Η φιλο-ιμπεριαλιστική δημοσιογραφία των κυρίων Δελαστίκ και Παπακωνσταντίνου

Εναλλακτικός τίτλος: όταν ο ρώσικος ιμπεριαλισμός μασκαρεύεται με σφυροδρέπανα.

Σε ενδεχόμενη ανατροπή της κατάστασης από την πλευρά των αριστερών-λαϊκών δυνάμεων στην Ελλάδα η Ρωσία θα ήταν δυνητικός σύμμαχος.

Πέτρος Παπακωνσταντίνου, σε εκδήλωση για την Ουκρανία, 07/03/2014.

—–

Αυτή η αντίφαση υποχρεώνει τον τολμηρό, αλλά πραγματιστή Πούτιν να συμπεριφέρεται συντηρητικά, κατά βάσιν αμυντικά στον διεθνή στίβο. […]

Γιατί, βέβαια, όποιος έχει στοιχειώδη πολιτικό ρεαλισμό –ο πολύς Χένρι Κίσινγκερ είναι ένας από αυτούς– αναγνωρίζει ότι δεν ήταν ο Πούτιν, αλλά η εμμονή της Δύσης και κυρίως των ΗΠΑ να εντάξουν την Ουκρανία στο ΝΑΤΟ που προκάλεσε τη μετωπική ρήξη και τον εμφύλιο πόλεμο τη χρονιά που πέρασε.

Ακόμη χειρότερα, η ηγετική ομάδα του Κρεμλίνου φοβάται ότι στρατηγικός στόχος της Ουάσιγκτον είναι όχι μόνο η δορυφοροποίηση του Κιέβου, αλλά και η αλλαγή καθεστώτος στην ίδια τη Μόσχα. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε πρόσφατα ότι οι Αμερικανοί επιδιώκουν, μέσω της ουκρανικής κρίσης και των κυρώσεων εις βάρος της ρωσικής οικονομίας, να πυροδοτήσουν μια «βελούδινη επανάσταση».

Από άρθρο του Πέτρου Παπακωνσταντίνου στην εφημερίδα Καθημερινή, 28/12/2014.

—–

Ηδη στο Ντόνετσκ, στο Χάρκοβο, στην Οδησσό Ρώσοι διαδηλωτές οργανώνουν ογκώδεις διαδηλώσεις και καταλαμβάνουν κυβερνητικά κτίρια των Ουκρανών, απαιτώντας από τη Μόσχα να ασκήσει την επιρροή της, προκειμένου να οργανωθούν και εκεί δημοψηφίσματα ανεξαρτητοποίησης των ρωσικών περιοχών του τεχνητού κράτους της Ουκρανίας, προκειμένου στη συνέχεια να επιστρέψουν στη Ρωσία. Θα ανταποκριθεί ο Πούτιν στην έκκλησή τους ή όχι; Η ευκαιρία για τη Μόσχα είναι τώρα. […]

Από τη στιγμή που κάθε έννοια συνταγματικής νομιμότητας έχει καταλυθεί στο Κίεβο από τους φιλοναζί πραξικοπηματίες και τους Αμερικανούς και Γερμανούς πάτρωνές τους, συνιστά απύθμενη πολιτική ηλιθιότητα για το Κρεμλίνο να κινηθεί στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Στην ουσία μια τέτοια στάση δικαιολογημένα θα θεωρηθεί από τους πάντες ως αδυναμία της ρωσικής ηγεσίας να υπερασπιστεί δέκα εκατομμύρια Ρώσους, τους οποίους εγκαταλείπει στο έλεος των Αμερικανογερμανών και των Ουκρανών πρακτόρων τους! Η επιθετικότητα της Ουάσιγκτον και του Βερολίνου θα εκτιναχθεί σε απίστευτα ύψη, αν το Κρεμλίνο και ο Πούτιν εμφανιστούν τόσο αποδυναμωμένοι ή πολιτικά και στρατιωτικά δειλοί. […]

Ευχόμαστε να μην υποχωρήσει κατά κράτος ο Πούτιν στην Ανατολική Ουκρανία, γιατί κάτι τέτοιο θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων. Σίγουρα η πολιτική και στρατιωτική ισχύς της σημερινής Ρωσίας παραμένει ασήμαντη σκιά σε σύγκριση με την ισχύ της χώρας επί σοβιετικής εποχής.

Από άρθρο του Γ. Δελαστίκ στην εφημερίδα Έθνος, 18/03/2014.

Ξέχασε να μας πει ο κύριος Δελαστίκ ότι ανάμεσα στους “Ρώσους διαδηλωτές”, οι οποίοι καταλαμβάνουν κτίρια, και τους οποίους ζητάει από τον Πούτιν να στηρίξει, είναι πατενταρισμένοι φασίστες, άμεσα καθοδηγούμενοι από τη Ρωσία.

Ο Πάβελ Γκουμπάρεφ, αυτοανακηρυγμένος… “Λαϊκός Κυβερνήτης” του Ντονέτσκ υπήρξε μέλος του ρώσικου ναζιστικού κόμματος Ρώσικη Εθνική Ενότητα.

Λίγες μόλις μέρες πριν γραφτούν αυτές οι γραμμές, το Μάρτιο του 2014, ο Πάβελ Γκουμπάρεφ, επικεφαλής ομάδας τραμπούκων, μπούκαρε στο κτίριο της τοπικής κρατικής διοίκησης του Ντονέτσκ και ανακήρυξε τη… “Λαϊκή Δημοκρατία”. Μόνο που ο εν λόγω κύριος τυχαίνει να υπήρξε μέλος του χιτλερικού κόμματος Ρώσικη Εθνική Ενότητα του Αλεξάντρ Μπαρκάσοφ. Πως γίνεται ένας τέτοιος πατενταρισμένος φασίστας να ανακηρύσσει τη “Λαϊκή Δημοκρατία”, αφήνουμε να το ερμηνεύσουν οι οπαδοί της “αντιφασιστικής” εξέγερσης της ανατολικής Ουκρανίας. Ίσως έχει να κάνει με το ότι οι Ρώσοι ιμπεριαλιστές, προκειμένου να προωθήσουν τα σχέδια διαμελισμού των γειτονικών τους χωρών, αρέσκονται στο να μασκαρεύουν τους Ρώσους φασίστες με σφυροδρέπανα.

Ρώσοι χιτλερικοί του κόμματος Ρώσικη Εθνική Ενότητα μαζί με βετεράνους του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, σε μια επίδειξη σύγχρονης ιδεολογικής σχιζοφρένειας, κατά τα άλλα όμως συστηματικής και θεωρητικοποιημένης από τον πατριάρχη του ρώσικου φασισμού, Αλεξάντρ Ντούγκιν.

Το ότι τέτοιοι κύκλοι είναι άμεσα καθοδηγούμενοι από τη Μόσχα το ξέρουμε χάρη σε υποκλαπείσες (από Ουκρανούς) συνομιλίες, όπως αυτή στην οποία ο πατριάρχης του ρώσικου φασισμού, “πρώην” σύμβουλος του Πούτιν, Αλεξάντρ Ντούγκιν συμβουλεύει μέσω skype τη σύζυγο του συλληφθέντος τότε “Λαϊκού Κυβερνήτη” Γκουμπάρεφ για τις επόμενές τους κινήσεις. Ή το τηλεφώνημα στο οποίο ο προαναφερθής Μπαρκάσοφ, ηγέτης του εν λόγω χιτλερικού κόμματος, καθοδηγεί τους ανθρώπους του στο Ντονέτσκ, πώς να μαγειρέψουν το επικείμενο “δημοψήφισμα”. Όλα αυτά πέρασαν απαρατήρητα από τους κυρίους Δελαστίκ και Παπακωνσταντίνου, που είτε δεν τα πρόσεξαν καθόλου, είτε τα απέρριψαν αυτοστιγμεί σαν δυτική προπαγάνδα, επειδή μια ωραία πρωία αποφάσισαν ότι σε αυτή τη σύγκρουση οτιδήποτε απορρέει από την Ουκρανία και τη δύση είναι προπαγάνδα ενώ οτιδήποτε απορρέει από την “αντιφασιστική” ανατολή είναι η ωμή αλήθεια.

Πουθενά δεν ενόχλησαν, δεν παραξένεψαν, ούτε καν ξένισαν τους κυρίους αυτούς τα σφυροδρέπανα και τα αντίφα δίπλα στις ρώσικες σημαίες. Έφτασαν μάλιστα στο έσχατο σημείο της πολιτικής και ηθικής παρακμής να σηκώσουν στη φετινή επέτειο του αντιφασιστικού Πολυτεχνείου το αποκρουστικό σύμβολο των τσάρων.

Πολυτεχνείο 2014. Ο τσαρικός αετός είναι τώρα αντιφασιστικό σύμβολο για τους ινστρούχτορες του ΝΑΡ.

Θα μπορούσαν όλα αυτά να είναι απλώς λάθος εκτιμήσεις ή υποχωρήσεις στα πλαίσια “τακτικών συμμαχιών”. Η διπλή γλώσσα, όμως, των κυρίων αυτών τους προδίδει.

Απ’ τη μια, στα μέλη και τους φίλους τους του ΝΑΡ και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ πουλάνε ρώσικα φύκια για αντιφασιστικές κορδέλες, οργανώνουν εκδηλώσεις, καμπάνιες και αποστολές υποστήριξης της “αντιφασιστικής εξέγερσης”, αποσιωπώντας πλήρως το ρόλο της Ρωσίας, ο οποίος σε αυτή την εκδοχή είναι μάλλον αδιάφορος, μια λεπτομέρεια που δεν μπορεί να μας χαλάσει την επαναστατική γιορτή, και σίγουρα δεν μπορεί να επισκιάσει την “από τα κάτω” λαϊκή εξέγερση. Λογικό μια τέτοια αφήγηση να βρίσκει κοινό, γιατί όσοι έχουν διαπαιδαγωγηθεί με τα “εμπρός λαέ ή τώρα ή ποτέ”, με τις λύσεις εδώ και τώρα, με τις απογειωμένες πλατφόρμες (και τις απότομες προσγειώσεις), με τα “έξυπνα” σχέδια επί χάρτου, θέλουν να ζήσουν εδώ και τώρα την επανάσταση που δεν έζησαν και που γνώρισαν μόνο μέσα από τις μαρτυρολογικές -αλλά καθόλου απολογιστικές- αφηγήσεις για το ένδοξο παρελθόν. Και αφού η επανάσταση δε φαίνεται να έρχεται τι πιο εύκολο από το να βαφτίσουμε επανάσταση κάτι που δεν είναι.

Απ’ την άλλη στα καθεστωτικά έντυπα που αρθρογραφούν προπαγανδίζουν ανοιχτά τη στράτευση με τη Ρωσία (Δελαστίκ), αποκαλώντας χυδαία την Ουκρανία “τεχνητό κράτος” (αφού το κράτος είναι τεχνητό, ο διαμελισμός του είναι… “φυσικός”), παροτρύνοντας τον Πούτιν να αρπάξει την ευκαιρία για να αποσπάσει και την ανατολική Ουκρανία, μέχρι και καλώντας τον να τσαλαπατήσει το διεθνές δίκαιο… Γιατί όχι, άλλωστε. Στο κάτω κάτω κι αυτοί σαν επαναστάτες δεν το αποδέχονται το διεθνές δίκαιο… Ο δε Πέτρος Παπακωνσταντίνου θεωρεί αμυντική κίνηση το διαμελισμό με στρατιωτικά μέσα μιας γειτονικής χώρας και αναπαράγει ασχολίαστη την προπαγάνδα της “ανησυχούσας” Μόσχας, εργαλείο εσωτερικού εκφασισμού, περί επικείμενης οργανωμένης από τη δύση πορτοκαλί επανάστασης. Ο Π.Π., βέβαια, είναι καλύτερος αφηγητής. Έτσι μπορεί μέσα από μακροσκελείς λογοτεχνικές αφηγήσεις να ταυτίζεται (στα πλαίσια του ρεαλισμού βεβαίως) με μια συγκεκριμένη γραμμή του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού (αυτή που θέλει προσέγγιση με τη Ρωσία, βλ. την επίκληση του Κίσινγκερ). Όχι, αγαπητέ Π.Π., ο Κίσινγκερ δεν το λέει αυτό επειδή είναι “ρεαλιστής”, το λέει επειδή εκφράζει μια συγκεκριμένη γραμμή για λογαριασμό του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Ή αντίστοιχα να προπαγανδίζει συγκεκριμένες γραμμές μέσα στην Ευρώπη (στη Γαλλία αυτούς που αισθάνονται ριγμένοι από τη Γερμανία και στη Γερμανία αυτούς που αισθάνονται ριγμένοι από τις ΗΠΑ). Και εκεί, ακόμα, την εναλλακτική την επινοεί και την προτείνει μόνος του: “Αιώνες μοιάζουν να ’χουν περάσει από τότε που το τρίγωνο Γερμανίας-Γαλλίας-Ρωσίας συγκροτούσε έναν εναλλακτικό πόλο στην πολιτική Μπους έναντι του Ιράκ”. Το συμπέρασμα του απ’ όλα αυτά για τη στάση της σημερινής αριστεράς το περνάει από μια σύντομη αποστροφή του λόγου του: “Σε ενδεχόμενη ανατροπή της κατάστασης από την πλευρά των αριστερών-λαϊκών δυνάμεων στην Ελλάδα η Ρωσία θα ήταν δυνητικός σύμμαχος”.

Όλα αυτά έχουν ερμηνεία.

Το πολιτικό ρεύμα, στο οποίο ανήκουν οι κύριοι αυτοί, ποτέ δεν έδειξε εμπιστοσύνη στο λαό, ο οποίος “κοιμάται” και “δεν καταλαβαίνει”, ποτέ δε θεώρησε ότι ο λαός είναι από μόνος του ικανός παράγοντας για να παράξει και να ασκήσει πολιτική. Γι’ αυτό ψάχνουν απεγνωσμένα άλλους “συμμάχους” να τους πραγματοποιήσουν τα μεγαλόπνοα σχέδιά τους. Ποτέ δεν κατάλαβαν τη διαφορά της αναγνώρισης του συσχετισμού από την υποταγή στο συσχετισμό. Γι’ αυτό προσπαθούν απεγνωσμένα να πηδήξουν πάνω από το συσχετισμό δύναμης με διάφορα ευφάνταστα τρικ. Ποτέ δεν κατάλαβαν τη διαφορά της επανάστασης από τον τραμπουκισμό και τον πραξικοπηματισμό, γι’ αυτό δεν μπορούν να ξεχωρίσουν το πραξικόπημα όταν το βλέπουν μπροστά τους. Ποτέ δεν είχαν σε εκτίμηση τον πραγματικό δημοκρατισμό, τον οποίο πάντα ταυτίζουν με την αστική μισοδημοκρατία, γιατί πίστεψαν ότι ο κομμουνιστής τη δημοκρατία δεν την επεκτείνει και την εξελίσσει, αλλά μόνο την καταργεί. Δεν πιστεύουν πραγματικά στη δυνατότητα για κανένα κομμουνισμό, γι’ αυτό και ρίχνουν τις προσδοκίες τους ίσα με το μπόι του κάθε λαϊκιστή τραμπούκου Τσάβεζ.

Το πρόβλημά των “αριστερών” αυτής της κοπής δεν είναι ότι δεν είναι αρκετά επαναστάτες-κομμουνιστές. Το πρόβλημά τους είναι ότι είναι ακόμα πιο πίσω και απ’ το να είναι δημοκράτες. Οδηγός τους ήταν, είναι και θα παραμείνει η μαύρη τους απελπισία και γι’ αυτό για το πραγματικό επαναστατικό δημοκρατικό, εθνικοαπελευθερωτικό, σοσιαλιστικό κίνημα των λαών είναι επιζήμιοι και επικίνδυνοι. Το ότι όλα αυτά περνιούνται σήμερα για ντούρα επαναστατική πολιτική δείχνει πόσος δρόμος μένει ακόμα να διανυθεί για την πραγματική αριστερά.

ΥΓ1.

Μπορεί κάποιος να έχει τίμια την ένσταση ότι στην Ουκρανία δρουν όντως δυτικοκίνητοι φασίστες και ότι ο λαός του Ντονμπάς έχει δίκαιες ανησυχίες γι’ αυτό. Και τα δύο είναι αλήθεια. Ένας πραγματικός αντιφασίστας της Ανατολικής Ουκρανίας θα μισούσε εξίσου τόσο αυτούς, όσο και φιλορώσους φασίστες που αλωνίζουν σε αυτές τις περιοχές. Είναι αλήθεια, επίσης, ότι οι πηγές μας για το τι συμβαίνει στην Ουκρανία είναι περιορισμένες. Το τι συμβαίνει, όμως, μπορούμε να το καταλάβουμε από δύο κριτήρια. Πρώτον, ποιες είναι οι θέσεις των πολιτικών κομμάτων και προσώπων που δρουν εκεί. Δεύτερον, αν υπάρχουν τριβές μέσα στο ίδιο το στρατόπεδο των ρωσόφωνων. Τέτοιες τριβές, μεταξύ δηλαδή φιλορώσων και αντιρώσων στην Ανατολική Ουκρανία, δεν υπάρχουν. Αυτό δείχνει ότι η ρώσικη επικυριαρχία στην “εξέγερση” δεν αμφισβητείται από κανέναν. Το ίδιο δείχνουν και οι πολιτικές πλατφόρμες όσων δρουν στην περιοχή (βλέπε σχετικά το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της εφημερίδας Κόντρα, μέρος 1, μέρος 2) συμπεριλαμβανομένου του πολυλιβανισμένου Μπορότμπα, μιας οργάνωσης με τυχοδιωκτική ιδεολογική πλατφόρμα που χωράει μέσα από τον Τρότσκι μέχρι τους Στάλιν και Μάο.

Άλλες ενστάσεις για το ζήτημα της Ουκρανίας είναι: αν η Κριμαία είναι πλειοψηφικά ρωσόφωνη περιοχή τότε γιατί να μην αποσχιστεί από την Ουκρανία; Αφού στην Ελλάδα είμαστε κάτω από τη μπότα του δυτικού ιμπεριαλισμού τότε γιατί να μην στοχοποιούμε μόνο ή κυρίως αυτόν; Σε αυτά θα απαντήσω στο μέλλον μόλις βρω χρόνο.

ΥΓ2.

Οι κύριοι του ΝΑΡ και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ αρέσκονται στο να κατηγορούν το ΚΚΕ ότι κρατάει ίσες αποστάσεις για την Ουκρανία και δεν στηρίζει την “αντιφασιστική” εξέγερση. Είναι αλήθεια ότι η καθοδήγηση του ΚΚΕ ταΐζει τους οπαδούς της κουτόχορτο ότι δήθεν είναι όλοι κακοί ιμπεριαλιστές, Δυτικοί και Ρώσοι, και ότι εμάς δε μας ενδιαφέρουν οι κόντρες τους αλλά μόνο ο ντούρος αντικαπιταλιστικός αγώνας. Την ίδια ώρα το ΚΚΕ έστελνε σαν κόμμα παρατηρητές στο δημοψήφισμα της Κριμαίας, συνέβαλαν δηλαδή πρακτικά και σχεδόν σιωπηρά στη νομιμοποίηση του διαμελισμού της Ουκρανίας από την πλευρά του ρώσικου ιμπεριαλισμού, παρέα με όλα τα φασιστικά κόμματα της Ευρώπης. Τόσο “ίσες αποστάσεις”.

Πέτρος Παπακωνσταντίνου: Η Ρωσία δυνητικός σύμμαχος των αριστερών-λαϊκών δυνάμεων στην Ελλάδα

Στο 8:08.

Τουλάχιστον όταν λιβανίζουν τον Τσάβεζ να ξέρουμε ότι το κάνουν για όλες τις πλευρές της πολιτικής του. Και πρώτα πρώτα για τον “αντιιμπεριαλισμό” του (όσο “αντιιμπεριαλιστικό” μπορεί να φαντάζει για αυτές τις σαπισμένες αναλύσεις η αλλαγή ιμπεριαλιστικού μπλοκ).

Ι. Β. Στάλιν – Ο δεξιός κίνδυνος στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Γερμανίας (1928)

Τα δύο πρώτα μέρη της ομιλίας αφορούν την καπιταλιστική κρίση και την ανάπτυξη των ταξικών αγώνων του προλεταριάτου. Παραλείπονται τα επόμενα μέρη που αφορούν ζητήματα το Κ.Κ.Γερμανίας και τη σύγκριση των δεξιών στη Γερμανία με τη δεξιά παρέκκλιση στην ΕΣΣΔ (μπουχαρινικοί). Η Κομμουνιστική Διεθνής, στο 6ο παγκόσμιο συνέδριό της το 1928, είχε προβέψει σωστά τη γενική τάση της “απότομης όξυνσης” της καπιταλιστικής κρίσης στην επερχόμενη (τρίτη) περίοδο,  του κλονισμού της σχετικής καπιταλιστικής σταθεροποίησης της προηγούμενης (δεύτερης) περιόδου 1924-1928. Μόλις ένα χρόνο μετά, το 1929, ξεσπάει η μεγάλη καπιταλιστική κρίση. Στο παρόν κείμενο, ο Στάλιν επιτίθεται στο ρεύμα του ΚΚΓ που βλέπει την καπιταλιστική σταθεροποίηση σαν ισχυρή και ακλόνητη και αντίστοιχα τους ταξικούς αγώνες της περιόδου μόνο ως αγώνες οπισθοφυλακής. Άπαντα, τόμος 11, σελ. 337-345.

“Για ψωμί και λευτεριά. Για μια σοβιετική Γερμανία”. Τα γραφεία του ΚΚΓ στο Βερολίνο στα 1930.

Ι. Β. Στάλιν – Ο δεξιός κίνδυνος στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Γερμανίας (1928)

Λόγος στη συνεδρίαση του Προεδρείου της ΕΕ της ΚΔ

19 Δεκέμβρη 1928

Σύντροφοι! Επειδή ο σ. Μολότοφ ανέπτυξε ήδη εδώ την άποψη της αντιπροσωπείας του ΚΚ (Μπ.) της ΕΣΣΔ, δε μου μένει να πω παρά μόνο λίγα λόγια. Σκέφτομαι να θίξω τρία ζητήματα που ανέκυψαν στην πορεία των συζητήσεων, κι αυτά στα πεταχτά.

Τα ζητήματα αυτά είναι: το πρόβλημα της καπιταλιστικής σταθεροποίησης, το πρόβλημα των ταξικών αγώνων του προλεταριάτου σε συνδυασμό με την κλονιζόμενη σταθεροποίηση και το πρόβλημα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γερμανίας.

Πρέπει να διαπιστώσω με λύπη μου ότι και στα τρία αυτά ζητήματα ο Έμπερ-Ντρο και ο Σέρρα πέσανε και οι δυο τους στο βάλτο του δειλού οπορτουνισμού. Η αλήθεια είναι ότι ως τώρα ο Έμπερ-Ντρο εκδηλώθηκε μόνο σε τυπικά ζητήματα. Όμως εγώ έχω υπόψη μου το θεμελιακό του λόγο στη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας της ΕΕ της ΚΔ, όπου συζητήθηκε το ζήτημα των δεξιών και των συμφιλιωτών του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γερμανίας. Νομίζω πως αυτός ακριβώς ο λόγος αποτελεί την ιδεολογική βάση της θέσης που πήρε η μειοψηφία του Προεδρείου της ΕΕ της ΚΔ σ’ αυτή τη συνεδρίαση. Γι’ αυτό δεν μπορούμε ν’ αποσιωπήσουμε το θεμελιακό λόγο του Έμπερ-Ντρο στη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας της ΕΕ της ΚΔ.

Είπα ότι ο Έμπερ-Ντρο και ο Σέρρα έπεσαν στο βάλτο του δειλού οπορτουνισμού. Τι σημαίνει αυτό; Αυτό σημαίνει ότι, εκτός απ’ τον ανοιχτό οπορτουνισμό, υπάρχει και ο καμουφλαρισμένος οπορτουνισμός που φοβάται να δείξει το πραγματικό του πρόσωπο. Κι ακριβώς αυτός είναι ο οπορτουνισμός του συμφιλιωτισμού απέναντι στη δεξιά παρέκκλιση. Ο συμφιλιωτισμός είναι δειλός οπορτουνισμός. Πρέπει, επαναλαμβάνω, να διαπιστώσω με λύπη μου ότι και οι δυο αυτοί σύντροφοί μας έπεσαν στο βάλτο του δειλού οπορτουνισμού.

Επιτρέψτε μου να σας το αποδείξω αυτό με μερικά γεγονότα.

Ι.

Το πρόβλημα της καπιταλιστικής σταθεροποίησης

Η Κομμουνιστική Διεθνής ξεκινά από το γεγονός ότι η σημερινή καπιταλιστική σταθεροποίηση είναι σταθεροποίηση προσωρινή, ασταθής, ετοιμόρροπη, σάπια, που θα κλονίζεται ολοένα και περισσότερο στο βαθμό της παραπέρα ανάπτυξης της καπιταλιστικής κρίσης.

Αυτό δεν αντιφάσκει καθόλου στο πασίγνωστο γεγονός ότι η καπιταλιστική τεχνική και η ορθολογιστική οργάνωση αναπτύσσονται. Κάτι περισσότερο: ακριβώς πάνω στη βάση αυτής της ανάπτυξης μεγαλώνει η εσωτερική σαπίλα και η ασθενικότητα της σταθεροποίησης.

Τι μας είπε, όμως, ο Έμπερ-Ντρο στο λόγο του στην Πολιτική Γραμματεία της ΕΕ της ΚΔ; Αρνήθηκε εκεί ορθά-κοφτά τη σαθρότητα και την αστάθεια της σταθεροποίησης. Στο λόγο του δηλώνει ανοιχτά ότι “το 6ο Παγκόσμιο Συνέδριο καταδίκασε ουσιαστικά τη γενική πλαδαρή διατύπωση, για σάπια, σαθρή κτλ. σταθεροποίηση”. Δηλώνει ανοιχτά, ότι στη γνωστή θέση του 6ου Συνεδρίου για την τρίτη περίοδο δεν υπάρχει ούτε λέξη για σαθρότητα της σταθεροποίησης. Μπορούμε άραγε να θεωρήσουμε σωστό αυτό τον ισχυρισμό του Έμπερ-Ντρο; Όχι, δεν μπορούμε. Δεν μπορούμε, γιατί το 6ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς βεβαιώνει κάτι το διαμετρικά αντίθετο από κείνο που μας λέει ο Έμπερ-Ντρο στο λόγο του. Το 6ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς, στην παράγραφο για την τρίτη περίοδο, λέει κατηγορηματικά ότι

“η περίοδος αυτή (δηλαδή η τρίτη περίοδος. Ι.Στ.), οδηγεί αναπόφευκτα μέσω της παραπέρα ανάπτυξης των αντιθέσεων της καπιταλιστικής σταθεροποίησης στον παραπέρα κλονισμό της καπιταλιστικής σταθεροποίησης και στην απότομη όξυνση της γενικής κρίσης του καπιταλισμού”.

Προσέξτε – “παραπέρα κλονισμός της σταθεροποίησης”… Τι σημαίνει αυτό; Αυτό σημαίνει ότι η σταθεροποίηση από τώρα κιόλας είναι σαθρή και ασταθής, ότι μέσα στις συνθήκες της τρίτης περιόδου θα κλονίζεται ακόμα πιο πολύ. Και ο Έμπερ-Ντρο τολμά να εμπαίζει όλους εκείνους, μαζί και το Κομμουνιστικό Κόμμα της Γερμανίας, που δηλώνουν ότι η σταθεροποίηση είναι σαθρή και σάπια, που δηλώνουν ότι η σημερινή πάλη της εργατικής τάξης υποσκάφτει και αποσυνθέτει την καπιταλιστική σταθεροποίηση. Ποιον εμπαίζει ο Έμπερ-Ντρο; Είναι φανερό ότι εμπαίζει τις αποφάσεις του 6ου Συνεδρίου.

Βγαίνει λοιπόν το συμπέρασμα ότι ο Έμπερ-Ντρο με το πρόσχημα της υπεράσπισης των αποφάσεων του 6ου Συνεδρίου της Κομμουνιστικής Διεθνούς στην πραγματικότητα αναθεωρεί αυτές τις αποφάσεις, κατρακυλώντας, έτσι, στην οπορτουνιστική αντίληψη για τη σταθεροποίηση.

Έτσι έχει το πράγμα απ’ την τυπική πλευρά του ζητήματος.

Ας περάσουμε τώρα στην εξέταση της ουσίας του ζητήματος. Αν δεν μπορούμε να ονομάσουμε τη σημερινή σταθεροποίηση ούτε σαθρή, ούτε σάπια, ούτε ασταθή, τότε τι λογής τέλος πάντων σταθεροποίηση είναι αυτή; Ένα μένει μονάχα, να αναγνωρίσουμε ότι είναι σταθερή ή εν πάση περιπτώσει σταθεροποίηση που δυναμώνει. Αν όμως έχουμε να κάνουμε με μια καπιταλιστική σταθεροποίηση που δυναμώνει, τότε σε τι ανάγεται η λεγόμενη κρίση του παγκόσμιου καπιταλισμού που οξύνεται και βαθαίνει; Δεν είναι φανερό ότι για το βάθαιμα της καπιταλιστικής κρίσης δεν υπάρχει εδώ θέση; Μήπως δεν είναι φανερό ότι ο Έμπερ-Ντρο μπερδεύτηκε μέσα στις ίδιες του τις αντιφάσεις;
Παραπέρα. Ο Λένιν έλεγε ότι η ανάπτυξη του καπιταλισμού στις συνθήκες του ιμπεριαλισμού αποτελεί ένα δίπλευρο προτσές: απ’ τη μια πλευρά, ανάπτυξη του καπιταλισμού σε μερικές χώρες, κι απ’ την άλλη πλευρά, σάπισμα του καπιταλισμού σε άλλες χώρες. Είναι σωστή άραγε αυτή η θέση του Λένιν; Κι αν είναι σωστή, δεν είναι τότε φανερό, ότι η καπιταλιστική σταθεροποίηση δεν μπορεί παρά να είναι σάπια;

Τέλος, λίγα λόγια για μια σειρά πασίγνωστα γεγονότα.

Έχουμε γεγονότα, όπως οι απεγνωσμένες συγκρούσεις των ιμπεριαλιστικών ομάδων για τις αγορές πούλησης εμπορευμάτων, για τις αγορές εξαγωγής κεφαλαίων.

Έχουμε γεγονότα, όπως η ξέφρενη ένταση των εξοπλισμών στις καπιταλιστικές χώρες, η δημιουργία νέων στρατιωτικών συμμαχιών και η ολοφάνερη προετοιμασία για νέους ιμπεριαλιστικούς πολέμους.

Έχουμε γεγονότα, όπως η όξυνση των αντιθέσεων ανάμεσα στους δυο γίγαντες του ιμπεριαλισμού, ανάμεσα στην Αμερική και την Αγγλία, που προσπαθούν να τραβήξουν στην τροχιά τους όλα τα άλλα κράτη.

Έχουμε, τέλος, γεγονότα, όπως η ύπαρξη της Σοβιετικής Ένωσης, η ανάπτυξη και η προκοπή της Σοβιετικής Ένωσης σε όλους τους τομείς της οικοδόμησης, και στον οικονομικό, και στον πολιτιστικό-πολιτικό τομέα, της Σοβιετικής Ένωσης, που και μόνο με την ύπαρξή της, χωρίς να αναφέρω την ανάπτυξή της, κλονίζει και αποσυνθέτει τα ίδια τα βάθρα του παγκόσμιου καπιταλισμού.

Πως μπορούν, ύστερα απ’ όλα αυτά, μαρξιστές, λενινιστές, κομμουνιστές να ισχυρίζονται ότι η καπιταλιστική σταθεροποίηση δεν είναι σαθρή και σάπια, ότι δεν κλονίζεται απ’ την ίδια την πορεία των πραγμάτων χρόνο με το χρόνο, μέρα με τη μέρα;

Μαντεύει άραγε ο Έμπερ-Ντρο και μαζί μ’ αυτόν και ο Σέρρα, σε τι βάλτο πέφτουν;

Με το λάθος αυτό συνδέονται και τα υπόλοιπα λάθη του Έμπερ-Ντρο και του Σέρρα.

ΙΙ.

Το πρόβλημα των ταξικών αγώνων του προλεταριάτου

Το ίδιο λαθεμένη είναι η θέση του Έμπερ-Ντρο στο ζήτημα των ταξικών αγώνων του προλεταριάτου στις καπιταλιστικές χώρες, στο ζήτημα του χαρακτήρα τους, της σημασίας τους. Απ’ το λόγο του Έμπερ-Ντρο στη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας προκύπτει ότι η πάλη της εργατικής τάξης, οι αυθόρμητες συγκρούσεις της με τους καπιταλιστές έχουν βασικά μόνο αμυντικό χαρακτήρα, ότι η καθοδήγηση αυτής της πάλης από μέρους των κομμουνιστικών κομμάτων πρέπει να γίνεται μόνο μέσα στα πλαίσια των ρεφορμιστικών συνδικάτων που υπάρχουν.
Είναι σωστό αυτό; Όχι, δεν είναι σωστό. Το να υποστηρίζεις ένα τέτοιο πράγμα, σημαίνει ότι σέρνεσαι στην ουρά των γεγονότων. Ο Έμπερ-Ντρο ξεχνά πως η πάλη της εργατικής τάξης διεξάγεται τώρα πάνω στη βάση μιας σταθεροποίησης που κλονίζεται, ότι οι αγώνες της εργατικής τάξης έχουν συχνά χαρακτήρα μαχών εκ συναντήσεως, αντεπιθέσεων και άμεσης επίθεσης ενάντια στους καπιταλιστές. Ο Έμπερ-Ντρο δε βλέπει τίποτε το καινούριο στους αγώνες της εργατικής τάξης της τελευταίας περιόδου. Δε βλέπει τέτοια γεγονότα όπως είναι η γενική απεργία του Λοτζ, οι οικονομικές απεργίες για την καλυτέρευση των συνθηκών δουλειάς στη Γαλλία, Τσεχοσλοβακία, Γερμανία, η ισχυρή κινητοποίηση των προλεταριακών δυνάμεων της Γερμανίας στους αγώνες ενάντια στο λοκ-άουτ που κήρυξαν οι βιομήχανοι κατά των μεταλλουργών κτλ κτλ.

Τι δείχνουν αυτά και άλλα παρόμοια γεγονότα, τι σινιάλα μας δίνουν; Δείχνουν ότι στα σπλάχνα των καπιταλιστικών χωρών αναπτύσσονται οι προϋποθέσεις νέας επαναστατικής ανόδου του εργατικού κινήματος. Κι αυτό ακριβώς είναι το καινούριο που δε βλέπουν, δεν παρατηρούν οι Έμπερ-Ντρο και Σέρρα και που γενικά δε θα το παρατηρήσουν ποτέ οι σύντροφοι που συνήθισαν να βλέπουν πίσω και όχι μπρος.

Και τι σημαίνει να κοιτάς πίσω και όχι μπρος; Σημαίνει να σέρνεσαι στην ουρά των γεγονότων, να μη βλέπεις το καινούριο στα γεγονότα και να αιφνιδιάζεσαι. Σημαίνει να αρνηθείς τον καθοδηγητικό ρόλο των κομμουνιστικών κομμάτων στο εργατικό κίνημα. Και εδώ ακριβώς απότυχε η καθοδήγηση του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γερμανίας τον καιρό της επανάστασης του 1923. Γι’ αυτό όποιος δε θέλει να επαναλάβει τα λάθη του 1923, πρέπει να ξυπνάει τη σκέψη των κομμουνιστών και να τους προτρέπει να βαδίζουν εμπρός, πρέπει να ετοιμάζει τις μάζες για τους επερχόμενους αγώνες, πρέπει να πάρει όλα τα μέτρα για να μη βρεθούν τα κομμουνιστικά κόμματα στην ουρά των γεγονότων και η εργατική τάξη να μην αιφνιδιαστεί.

Είναι πολύ παράξενο, ότι ο Έμπερ-Ντρο και ο Σέρρα το ξεχνούν αυτό.

Στην περίοδο των αγώνων του Ρουρ, οι γερμανοί κομμουνιστές διαπίστωσαν το γνωστό γεγονός ότι οι ανοργάνωτοι εργάτες αποδείχτηκαν πιο επαναστάτες απ’ τους οργανωμένους στα συνδικάτα. Αυτό έκανε τον Έμπερ-Ντρο ν’ αγανακτήσει και να ισχυρίζεται ότι τέτοιο πράγμα δεν μπορούσε να συμβεί. Παράξενο πράγμα! Γιατί δεν μπορούσε να συμβεί; Στο Ρουρ υπάρχουν περίπου ένα εκατομμύριο εργάτες. Απ’ αυτούς είναι οργανωμένοι σε συνδικάτα περίπου διακόσιες χιλιάδες. Τα συνδικάτα τα καθοδηγούν γραφειοκράτες-ρεφορμιστές, που είναι συνδεμένοι με την τάξη των καπιταλιστών μ’ όλα τα νήματα. Τι το εκπληκτικό λοιπόν, αν οι ανοργάνωτοι εργάτες αποδείχτηκαν πιο επαναστάτες απ’ τους οργανωμένους; Μα μήπως μπορούσε να γίνει και διαφορετικά;

Θα μπορούσα να σας διηγηθώ απ’ την ιστορία του επαναστατικού κινήματος στη Ρωσία γεγονότα πιο “εκπληκτικά”. Συχνά μας συνέβαινε, οι μάζες ν’ αποδείχνονται πιο επαναστατικές από τους δικούς τους (μερικούς) κομμουνιστές αρχηγούς. Αυτό το ξέρουν πολύ καλά όλοι οι ρώσοι μπολσεβίκοι. Κι απ’ αυτό ακριβώς ξεκινούσε ο Λένιν, όταν έλεγε, ότι δεν πρέπει μόνο να διδάσκουμε τις μάζες, μα και να διδασκόμαστε απ’ τις μάζες. Δεν πρέπει να εκπλησσόμαστε απ’ αυτά τα γεγονότα, αλλά από το γεγονός ότι ο Έμπερ-Ντρο δεν καταλαβαίνει αυτά τα απλά πράγματα της επαναστατικής πρακτικής.

Το ίδιο ακριβώς πρέπει να πούμε και για το Σέρρα. Αυτός δεν εγκρίνει το ότι οι γερμανοί κομμουνιστές, στην πάλη για την οργάνωση των μεταλλουργών που υποβλήθηκαν σε λοκ-άουτ, βγήκαν έξω από τα πλαίσια των συνδικάτων που υπήρχαν και έσπασαν τα πλαίσια αυτά. Αυτό το βλέπει σαν παράβαση των αποφάσεων του 4ου Συνεδρίου της Συνδικαλιστικής Διεθνούς. Βεβαιώνει ότι η Συνδικαλιστική Διεθνής υπόδειξε στους κομμουνιστές να δουλεύουν μόνο μέσα στα συνδικάτα. Αυτά είναι κουταμάρες, σύντροφοι! Η συνδικαλιστική Διεθνής δεν υπόδειξε τίποτε τέτοιο. Το να μιλάς έτσι, σημαίνει ότι καταδικάζεις το κομμουνιστικό κόμμα στο ρόλο του παθητικού θεατή των ταξικών αγώνων του προλεταριάτου. Το να μιλάς έτσι, σημαίνει ότι θάβεις την ιδέα του καθοδηγητικού ρόλου του κομμουνιστικού κόμματος στο εργατικό κίνημα.

Η υπηρεσία των γερμανών κομμουνιστών βρίσκεται ακριβώς στο ότι δεν τρόμαξαν από τη φλυαρία για τα “συνδικαλιστικά πλαίσια” και υπερπήδησαν αυτά τα πλαίσια, οργανώνοντας την πάλη των ανοργάνωτων εργατών παρά τη θέληση των συνδικαλιστών γραφειοκρατών. Η υπηρεσία των γερμανών κομμουνιστών βρίσκεται ακριβώς στο ότι αναζήτησαν και βρήκαν νέες μορφές πάλης και οργάνωσης των ανοργάνωτων εργατών. Πιθανό να έκαναν στην περίπτωση αυτή μια σειρά επουσιώδη λάθη. Μα σε μια καινούρια δουλειά πάντοτε γίνονται λάθη. Από το γεγονός ότι πρέπει να δουλεύουμε στα ρεφορμιστικά συνδικάτα, εφόσον βέβαια τα συνδικάτα αυτά είναι μαζικές οργανώσεις, δε βγαίνει καθόλου το συμπέρασμα ότι πρέπει να περιορίζουμε τη μαζική μας δουλειά στη δουλειά μέσα στα ρεφορμιστικά συνδικάτα, ότι πρέπει να γίνουμε σκλάβοι των κανονισμών και των απαιτήσεων αυτών των συνδικάτων. Αν η ρεφορμιστική καθοδήγηση συγχωνεύεται με τον καπιταλισμό (βλ. Αποφάσεις του 6ου Συνεδρίου της Κομμουνιστικής Διεθνούς και του 4ου Συνεδρίου της Συνδικαλιστικής Διεθνούς), και η εργατική τάξη παλαίβει ενάντια στον καπιταλισμό, τότε μπορούμε άραγε να ισχυριζόμαστε ότι η πάλη της εργατικής τάξης, που καθοδηγείται απ’ το κομμουνιστικό κόμμα, μπορεί να διεξαχθεί, χωρίς να σπάσει ως ένα βαθμό τα υπάρχοντα ρεφορμιστικά πλαίσια των συνδικάτων; Είναι φανερό πως δεν μπορούμε να υποστηρίζουμε ένα τέτοιο πράγμα χωρίς να πέσουμε στον οπορτουνισμό. Γι’ αυτό είναι εύκολο να φανταστεί κανείς μια τέτοια κατάσταση, στην οποία να είναι αναγκαία η δημιουργία παράλληλων μαζικών ενώσεων της εργατικής τάξης, παρά τη θέληση των πουλημένων στους καπιταλιστές συνδικαλιστών δαμαϊλάμηδων. Μια τέτοια κατάσταση έχουμε κιόλας στην Αμερική. Πολύ πιθανό το ζήτημα να πάρει την ίδια τροπή και στη Γερμανία.

[…]

ΚΚΕ – επίσημα κείμενα, 5 τόμοι (1918-1945)

Το ΚΚΕ – Επίσημα κείμενα (1918 – 1924) [Τόμος Πρώτος]

Το ΚΚΕ – Επίσημα Κείμενα (1925 – 1928) [Τόμος Δεύτερος]

Το ΚΚΕ – Επίσημα Κείμενα (1929 – 1933) [Τόμος Τρίτος]

Το ΚΚΕ – Επίσημα Κείμενα (1934- 1940) [Τόμος Τέταρτος]

Το ΚΚΕ – Επίσημα Κείμενα (1940 – 1945) [Τόμος Πέμπτος]

Posted in ιστορία | Comments Off on ΚΚΕ – επίσημα κείμενα, 5 τόμοι (1918-1945)

Η Έκκληση της Εκτελεστικής Επιτροπής της Γ’ Κομμουνιστικής Διεθνούς σε όλα τα μέλη του ΚΚΕ (1931)

“Το ΚΚΕ, Επίσημα Κείμενα, τόμος 3 (1929-1933)”, σελ. 292-306. Αρχική δημοσίευση: «Ο Νέος Ριζοσπάστης», 1, 2 και 3 Νοέμβρη 1931

Από το δεύτερο συνέδριο της Κομιντέρν.

Η ΕΚΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ

Μετά το 4ο συνέδριο του ΚΚΕ, που συνήλθε το Δεκέμβρη του 1928, η ταξική πάλη οξύνεται. Μπροστά στο λαϊκό κίνημα μπαίνουν για λύση νέα προβλήματα. Στις συνθήκες αυτές στην καθοδήγηση του ΚΚΕ που εκλέχθηκε στο 4ο συνέδριο (βλ. «Το ΚΚΕ. Επίσημα κείμενα», τ. 2ος, 1925—1928, σ. 559) διαμορφώθηκαν δυο ομάδες. Μεταξύ των ομάδων αυτων, που στην πραγματικότητα δεν τις χώριζαν ουσιαστικές διαφορές στα κύρια ζητήματα της στρατηγικής και τακτικής του ΚΚΕ, άρχισε μια πάλη που αγκάλιασε όλο το κόμμα και το έφερε σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση. Η συγκέντρωση της προσοχής του κόμματος σ’ αυτή την εσωκομματική πάλη το εμπόδιζε να μπει επικεφαλής του αναπτυσσόμενου εργατικού και λαϊκού κινήματος, το απομάκρυνε από τις μάζες των εργαζομένων.

Η κατάσταση που δημιουργήθηκε στο ΚΚΕ έγινε, όπως ήταν τότε φυσικό, αντικείμενο εξέτασης από την Κομμουνιστική Διεθνή της όποιας, υπενθυμίζουμε, το ΚΚΕ ήταν το ελληνικό, οργανικό τμήμα. Η Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς απηύθυνε Έκκληση σ’ όλα τα μέλη του ΚΚΕ με την οποία τα καλούσε να ξεκόψουν αποφασιστικά με «την εγκληματική και άνευ αρχών φραξιονιστική πάλη», να αποκαταστηςουν αμέσως την ενότητα του κόμματος και να μπουν επικεφαλής των αγώνων του λαού. Continue reading